→ લૂ : ઉનાળા માં ગુજરાતમાં ઊચું તાપમાન ધરાવતા સૂકા પવનો વાય છે જેને "લૂ" કહેવામા આવે છે.
→ આ ઋતુ દરમિયાન સ્થાનિક ગરમ અને સૂકા પવનો સમુદ્ર તરફથી વાતા ભેજવાળા પવનો સાથે મળે છે ત્યારે ચક્રવાતની સ્થિતિ ઉત્પન્ન થાય છે. આ ચક્રવાતો વરસાદ આપે છે જેને સ્થાનિક ભાષામાં અલગ અલગ નામથી ઓળખવામાં આવે છે. જેમાંથી કેટલા નામો નેચે પ્રમાણે છે.
નોર્વેસ્ટ : પશ્વિમ બંગાળ, બિહાર, ઝારખંડ, બિહાર, ઉડીશા ( જે ચા, શણ અને ડાંગરની ખેતી માટે લાભદાયક છે.)
કાળા વૈશાખી : પશ્વિમ બંગાળ
ચેરી બ્લોસમ : કર્ણાટક અને કેરળ (જે કોફીના પાક માટે લાભદાયક હોય છે.)
આમ્રવૃષ્ટિ : દક્ષિણ ભારત (તે કેરી પકવવામાં મદદરૂપ થાય છે. તેથી તેને આમ્રવૃષ્ટિ કે મેંગો શાવર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.)
બાર્ડોચિલ્લા : નોર્વેસ્ટના આસામમાં બોર્ડોચિલ્લા કહેવામાં આવે છે.
ચોમાસુ
→ સમયગાળો : જૂન થી સપ્ટેમ્બર
→ ગુજરાતમાં જૂન થી સપ્ટેમ્બર મહિના દરમિયાન વરસાદ પડે છે.
→ ગુજરાતમાં નૈઋત્યના મોસમી પવનો વરસાદ લાવે છે.
→ ગુજરાતમાં વરસાદની શરૂઆત દક્ષિણ ગુજરાતથી થાય છે.
→ ગુજરાતમાં જુલાઇ મહિનામાં સૌથી વધારે વરસાદ પડે છે.
→ મેના અંતમાં કે જુનની શરૂઆતમાં નૈઋત્યના મોસમી પવનો ગાજવીજ સાથે વરસાદ લાવે છે જેને વાવાઝોડું કે આંધી કહે છે.
→ ગુજરાતમાં વાર્ષિક સરેરાશ વરસાદનું પ્રમાણ 83 સેમી જેટલું છે.
→ ગુજરાતમાં વાર્ષિક સરેરાશ 34 સેમી જેટલો વરસાદ મેળવતા કચ્છ જેવા પ્રદેશો છે, તો બીજી બાજુ 200 સેમી જેટલો વરસાદ મેળવતા ડાંગ અને વલસાડ જેવા વિસ્તારો પણ છે.
→ ગુજરાતમાં સૌથી વધુ વરસાદ વલસાડ જિલ્લાના ધરમપુર તાલુકામાં અને કપરાડા (ગુજરાતનું ચેરાપૂંજી) તાલુકામાં પડે છે.
→ કચ્છને ગુજરાતના "નપાણિયા પ્રદેશ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
→ હેલી : ચોમાસામાં સાત દિવસથી વધુ વરસાદ આવે તો તેને હેલી અથવા ખરડિયું તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
→ સૌરાષ્ટ્રમાં જૂનાગઢમાં મુખ્યત્વે આવી હેલી જોવા મળે છે.
→ સૌરાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ વરસાદ 'જૂનાગઢ જિલ્લો મેળવે છે.
→ ઉત્તર ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના પ્રદેશોમાં વરસાદનું પ્રમાણ ઓછું હોવાથી દર પાંચ વર્ષે એક વર્ષ દુષ્કાળનું અને દર ત્રણ વર્ષે એક વર્ષ સામાન્ય અનુભવાય છે.
પાછા ફરતા મોસમી પવનોની ઋતુ
→ સમયગાળો : ઓક્ટોબર થી નવેમ્બર
→ ઊચું તાપમાન અને ભેજની પરિસ્થિતિને કારણે દિવસનું તાપમાન અકળવનારું થઈ જાય છે. આ સ્થિતિને ઓક્ટોબર હિટ કહે છે. ગુજરાતમાં આવી પરિસ્થિતિને ભાદરવી તાપ નામે જાણીતી છે.
ગુજરાતના આબોહવાકીય પ્રદેશો
→ ગુજરાતમાં પાંચ આબોહવાકીય પ્રદેશો આવેલો છે.
તળ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રનો કિનારાનો પ્રદેશ
ઉત્તર ગુજરાત અને કચ્છનો ઓછો વરસાદનો પ્રદેશ
દક્ષિણ ગુજરાતનો વધુ વરસાદવાળો પ્રદેશ
મધ્ય સૌરાષ્ટ્ર અને ઉત્તર ગુજરાતનો દક્ષિણ વિષમ આબોહવાનો પ્રદેશ
સાબરમતી અને નર્મદા વચ્ચેનો મધ્યમ વરસાદનો મેદાની પ્રદેશ
0 Comments